Kort antwoord: kruiden kweek je het makkelijkst op een licht raam: basilicum, munt, tijm, oregano, citroenmelisse en peterselie, in luchtige grond met vaak een beetje water. Overschot droog je in kleine bosjes aan de lucht, los op een droognet of in een dehydrator op lage temperatuur, tot de blaadjes knisperen; munt duurt aan de lucht vaak vijf tot zeven dagen. Bewaar gedroogde kruiden luchtdicht in glas, donker en droog, met label en datum.
Kies dit als…
je geur en overzicht in één set wilt, ook als cadeau.
Kies dat als…
je één specialty-specerij diep wilt uitproberen.
Keuzehulp · 3 vragen
Welke kruidenset past bij mij?
Drie vragen over kweken of koken, je ervaring en voor wie. Daarna één set, een alternatief en mijn gids.
Vraag 1 van 3
Kweken, drogen, bewaren: de hele route
Kruiden zijn bij mij één doorlopende lijn: zaaien of kweken op de vensterbank, knippen als er overschot is, drogen, en in glas op de plank. Daarna komen ze terug in de pan of in een kop thee. Op deze pagina staat die hele route, met per stap het artikel waarin ik het uitwerk.
| Stap | Waar het om draait | Lees verder |
|---|---|---|
| Kweken | Licht raam, luchtige grond, beetje water vaak | Vensterbank-kruiden kweken |
| Drogen | Droog, donker, wat trek; klaar als het knispert | Kruiden drogen thuis |
| Methode kiezen | Droognet of dehydrator | Droognet of dehydrator? |
| Voorraad | Laatste knip in het najaar | Kruiden drogen voor de najaarsvoorraad |
| Gebruiken | Thee en koken | Herfstthee van gedroogde kruiden, speculaaskruiden zelf maken |
Kruiden kweken op de vensterbank
Op de vensterbank lukken basilicum, munt, tijm, oregano, citroenmelisse en peterselie het best. Terracotta potten met luchtige potgrond, het lichtste raam dat je hebt, en regelmatig een beetje water in plaats van één keer veel. Voel met je vinger in de grond voordat je giet. Munt krijgt een eigen pot.
Wil je met zaad beginnen, dan is een set bio-kruidenzaden de goedkoopste start; een vensterbank-kruidenkit heeft potjes en grond er al bij. Microgreens en andere binnenteelt staan op kweken.
Kruiden drogen: zo doe ik het
Kruiden drogen doe ik zelf, aan de lucht en met een dehydrator. Ik knip het liefst 's ochtends als de dauw weg is.
- Bosjes aan de lucht: kleine bosjes ondersteboven op een droge, donkere plek met wat trek. Stil en zonder stroom.
- Droognet of rek: losse blaadjes op een linnen droognet of houten droogrek. Munt is zo vaak in vijf tot zeven dagen knisperig.
- Dehydrator: op lage temperatuur, sneller en voorspelbaarder bij vochtig weer of een volle oogst. Ik gebruik een compacte dehydrator voor mijn kruiden.
Klaar is klaar als de blaadjes knisperen tussen duim en wijsvinger. Hoe lang het per kruid en methode duurt, reken je uit met de droogtijd-rekenhulp. Wil je kiezen tussen net en apparaat, lees dan droognet of dehydrator. Meer over drogen en fermenteren staat op conserveren.
Droogtijd per methode: richttijden
Een droognet voor kruiden is een rek van linnen of gaas waarop je losse blaadjes in één laag legt, zodat er van alle kanten lucht bij komt. Hoe lang drogen duurt, hangt vooral af van de methode en van het soort blad. Dit zijn de richttijden uit de droogtijd-rekenhulp; vochtig weer maakt het langer.
| Methode | Stevig blad (tijm, rozemarijn) | Zacht blad (munt, basilicum) | Bloemen |
|---|---|---|---|
| Ophangen in bosjes | 7 tot 14 dagen | 10 tot 21 dagen | 7 tot 14 dagen |
| Droogrek of droognet | 5 tot 10 dagen | 4 tot 10 dagen | 5 tot 10 dagen |
| Dehydrator | 2 tot 5 uur | 2 tot 4 uur | 2 tot 4 uur |
Twijfel je tussen net en apparaat: het net is stil en kost geen stroom, de dehydrator is sneller als de lucht vochtig is. De afweging staat in droognet of dehydrator, en het droognet zelf op droognet voor kruiden kopen.
Bewaren en gebruiken
Gedroogde kruiden gaan in luchtdichte glazen potten, donker en droog en niet boven de kookplaat, met label en datum; wat je waarin bewaart staat in de tabel op bewaren zonder plastic. Ruikt een pot niet meer, dan hoort hij niet meer op de plank. Liever tien potjes die je echt opent dan vijftig halfvolle. Meer op bewaren.
Voor thee neem ik een snuf tot een theelepel gedroogd blad per kop en laat ik het drie tot vijf minuten trekken. Dat is smaak, geen gezondheidsadvies; zie herfstthee van de plank en thee.
Rond Sinterklaas en kerst komen de warme specerijen erbij. Hoe je zelf een mix van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel en gember maakt, en hoeveel je in kruidnoten doet, staat in speculaaskruiden zelf maken.
Kruiden in de winter: minder licht, minder water
Van november tot februari groeien vensterbankkruiden langzaam, omdat de dagen kort zijn. Zet ze op het lichtste raam, geef minder water dan in de zomer en knip zuinig, zodat de plant blad overhoudt. Staat er geen licht raam, dan kan een kweeklamp helpen; wanneer dat zin heeft, lees je in kweeklamp op de vensterbank in de herfst. Zet potten niet direct boven de verwarming, want daar droogt de grond snel uit.
Voor de voorraadpot is de winter juist rustig: wat je in het najaar hebt gedroogd, gaat nu de thee en de pan in. Rozenbottels uit de herfst horen daar ook bij; hoe je ze plukt en droogt, staat in rozenbottels plukken en drogen voor thee. Wildplukken doe je met beleid, zie wildpluk-ethiek.
Koken met kruiden leer je het snelst uit een goed kookboek. Welke boeken bij mijn keuken passen, met veel verse kruiden en specerijen, staat in Ottolenghi en Gaz Oakley.
Kopen wat de vensterbank niet aankan
Niet alles hoeft zelf gekweekt of gedroogd. Een mediterrane basis (oregano, tijm, rozemarijn), iets warms (paprika, komijn) en een mix zoals zaatar of herbes de Provence vullen de keuken aan. Kies bio in glas, blik of stevig papier, met een herkomst die je kunt nalezen. Uitgewerkt in de mediterrane bio-kruidenset en bio-specerijen als cadeau.
Kweken
Vensterbank-kruidenkit
Potjes, grond en zaad in één.
Bekijk op bol
Drogen
Linnen droognet
Stil drogen zonder stroom.
Bekijk op bol
Drogen
Compacte dehydrator
Voor vochtige dagen en volle oogsten.
Bekijk op bol
Koken
Bio specerijen cadeauset
Voor de koks in je leven.
Bekijk op bol
Producten die ik hier koppel

Product
Mediterrane bio set
Oregano, tijm, rozemarijn.

Product
Bio cadeauset
Voor de koks in je leven.

Product
Zaatar
Op brood met olie.

Product
Houten rek met potjes
Overzicht naast het fornuis.
Alle scores en kanttekeningen per product vind je op producten; combinaties staan bij pakketten.
Veelgestelde vragen
Welke kruiden kun je het makkelijkst op de vensterbank kweken?
Basilicum, munt, tijm, oregano, citroenmelisse en peterselie. Geef ze het lichtste raam, luchtige potgrond en regelmatig een beetje water. Munt krijgt een eigen pot, omdat die alles overneemt. Meer in vensterbank-kruiden kweken.
Hoe droog je kruiden thuis zonder oven?
In kleine bosjes ondersteboven op een droge, donkere plek met wat trek, los op een linnen droognet of houten rek, of in een dehydrator op lage temperatuur als de lucht vochtig is. Ze zijn klaar als de blaadjes knisperen tussen duim en wijsvinger.
Hoe lang duurt het drogen van kruiden aan de lucht?
Munt is aan de lucht vaak in vijf tot zeven dagen knisperig, maar op vochtige dagen duurt het langer. Een dehydrator is sneller en voorspelbaarder. Per kruid en methode reken je het uit met de droogtijd-rekenhulp.
Hoe bewaar je gedroogde kruiden het best?
In luchtdichte glazen potten, donker en droog, niet boven de kookplaat, met een label en datum. Ruikt een kruid niet meer, dan is het tijd om het te vervangen.
Hoeveel gedroogde kruiden gebruik je voor een kop kruidenthee?
Een snuf tot een theelepel gedroogd blad per kop, met bijna kokend water en meestal drie tot vijf minuten trekken, op geur en kleur. Dat is een smaakritueel, geen gezondheidsadvies.
Is een kruiden- of specerijenset een goed cadeau?
Ja, bruikbaar en geurig. Kies een set in glas of blik met herkomst die je kunt nalezen. Zie bio-specerijen als cadeau en de cadeauhelper.
Kun je kruiden in de winter binnen kweken?
Ja, maar ze groeien langzamer door het korte daglicht. Zet ze op het lichtste raam, geef minder water dan in de zomer, knip zuinig en zet ze niet boven de verwarming. Zonder licht raam kan een kweeklamp helpen.
Wat is beter voor kruiden: een droognet of een dehydrator?
Een droognet is stil, kost geen stroom en werkt goed voor losse blaadjes in één laag; reken op ongeveer vier tot tien dagen. Een dehydrator droogt in een paar uur en is voorspelbaarder bij vochtig weer of een grote oogst. Veel mensen gebruiken het net voor kleine hoeveelheden en het apparaat voor een volle oogst. Meer in droognet of dehydrator.
