Hub · Kweken Kweken · Keramiek · Natuur

Start / Kweken

Microgreens kweken op de vensterbank: de complete gids

Welke soorten, hoeveel zaad per tray, hoeveel licht in de winter en hoe je schimmel voorkomt: alles over microgreens op de vensterbank op één plek, met links naar mijn stappenplannen en rekenhulpen.

Terracotta potjes met jonge kruiden op een houten kast

Kort antwoord: Microgreens zijn jonge groente- en kruidenplantjes die je oogst zodra de eerste echte blaadjes verschijnen, meestal 6 tot 14 dagen na het zaaien. Je zaait ze dicht maar niet dubbel op een licht vochtige kweekmat of dunne laag grond in een tray, laat ze 1 tot 3 dagen donker kiemen en zet ze daarna op een lichte vensterbank. Voor een standaard tray van 25 bij 50 centimeter reken je met ongeveer 30 gram radijs of 25 gram broccoli; erwt en zonnebloem gaan veel zwaarder en week je eerst 8 tot 12 uur.

Keuzehulp · 3 vragen

Welke microgreens-kit past bij mij?

Drie korte vragen. Je krijgt één hoofdkeuze, een alternatief en de gids die erbij hoort.

Vraag 1 van 3

Hoeveel wil je vooraf regelen?

Wat zijn microgreens, en wat is het verschil met kiemgroente?

Microgreens zijn plantjes in hun eerste groeifase, geoogst met schaar vlak boven de mat zodra de zaadlobben open zijn en het eerste echte blaadje zich laat zien. Ze groeien in het licht, dus ze worden groen en krijgen smaak. Dat maakt ze anders dan kiemgroente uit een potje of glas, en anders dan babyleaf uit de moestuin.

VraagKiemgroenteMicrogreensBabyleaf
WaarinKiempot of glas, zonder substraatTray met kweekmat of dunne laag grondPotgrond of moestuin
LichtWeinig nodigJa, vanaf dag 2 tot 4Ja, volle groei
Klaar naEen paar dagen (tuinkers 7 tot 10)6 tot 14 dagen, basilicum langerEnkele weken
Wat je eetZaad, kiem en worteltjeStengel en blad, geknipt boven de matJong blad

Welke soorten passen bij een beginner?

Begin met één snelle soort per tray, zodat je ziet wat werkt. Radijs, broccoli en mosterd zijn vergevingsgezind. Erwt en zonnebloem geven een stevige, knapperige oogst maar vragen weken en meer zaad. Basilicum is de geduldsoefening. De getallen hieronder zijn de richtwaarden uit mijn microgreens zaadcalculator en oogstplanner, gebaseerd op gangbare kweekadviezen; zaad verschilt per partij, dus stel na je eerste tray gerust bij.

SoortZaad per tray 25 × 50 cmWekenOogst naSmaak
Radijs30 gNiet nodig6 tot 10 dagenPeperig, snel
Broccoli25 gNiet nodig8 tot 12 dagenMild, koolachtig
Rode kool25 gNiet nodig8 tot 14 dagenMild, paarse steeltjes
Mosterd17,5 gNiet weken7 tot 12 dagenScherp
Rucola12,5 gNiet weken8 tot 12 dagenPittig, nootachtig
Erwt225 g8 tot 12 uur10 tot 14 dagenZoet, knapperig
Zonnebloem175 g8 tot 12 uur8 tot 12 dagenStevig, nootachtig
Basilicum8 gNiet weken14 tot 21 dagenZoet-kruidig, wil warmte

Een halve tray van 25 bij 25 centimeter is precies de helft. Voor een eigen bakje rekent de calculator met de oppervlakte: radijs ongeveer 2,4 gram per 100 vierkante centimeter, broccoli en rode kool 2 gram, rucola 1 gram.

Microgreens kweken in 6 stappen

  1. Tray en mat klaarzetten. Spoel de tray schoon en maak de kweekmat of een dunne laag zaaigrond licht vochtig, niet doorweekt. Een tweede tray eronder als waterbak maakt water geven makkelijker.
  2. Zaad afwegen en zo nodig weken. Weeg af in plaats van te strooien op gevoel. Erwt en zonnebloem gaan 8 tot 12 uur in water, daarna weekwater weg.
  3. Gelijkmatig zaaien. De zaadjes liggen naast elkaar, niet op elkaar. Liever iets te dun dan te dik: schimmel houdt van drukte.
  4. Donker kiemen. Dek af met een tweede tray of deksel, vaak 1 tot 3 dagen afhankelijk van de soort. Een licht gewicht erop helpt grote zaden om te wortelen.
  5. Licht en water. Zodra de kiempjes rechtop staan, gaan ze naar de lichtste vensterbank. Geef liever van onderen water of nevel zacht; het gewicht van de tray vertelt meer dan een schema.
  6. Oogsten. Knip met een schone schaar vlak boven de mat zodra het eerste echte blaadje zichtbaar is. Spoel, laat uitlekken en eet ze vers.

Het uitgebreide verhaal met de spullen per stap staat in microgreens kweken voor beginners. Wil je zien wanneer je tray klaar is, zet hem dan in de oogstplanner; die maakt er een agenda-herinnering van.

Licht per seizoen: wanneer is een kweeklamp nuttig?

Licht is in Nederland de grote variabele. Half oktober is de dag in het midden van het land ongeveer tien en een half uur lang, rond de kortste dag nog geen acht uur. Microgreens laten zelf zien of het genoeg is: lange, dunne stengels die omvallen, bleek blad of alles dat naar het raam leunt, betekent te weinig licht.

PeriodeOp de vensterbankTip
Maart tot septemberDaglicht is meestal genoegLet op hitte achter glas in de zomer; tray niet laten opwarmen
Oktober en begin novemberZuid- en westraam gaan vaak nog goedTray dichter bij het glas, voorzichtiger water geven
Half november tot half februariVaak te weinig licht, zeker op een noordraamLED-kweeklamp op 15 tot 30 cm, samen met daglicht 12 tot 16 uur per dag
Zaaibakken vol zaad onder groeilicht in een kweektent (november 2023)
Eigen foto: zaaibakken onder groeilicht, november 2023.

Een lamp die dag en nacht brandt geeft geen snellere oogst; planten hebben ook donker nodig. Hoe je een lamp kiest (PPFD, watt, afstand) en of je raam het zonder kan, lees je in kweeklamp op de vensterbank in de herfst. Welke soorten nu het best gaan, staat in najaar op de tray, en het hele jaar op een rij in de seizoenskalender.

Water, lucht en schimmel

  • Te nat is de grootste fout. Koude lucht en weinig verdamping in het najaar maken een natte mat sneller muf. Laat overtollig water weglopen.
  • Te dik zaaien. Dan blijft vocht tussen de stengels hangen. Weeg af en verdeel.
  • Geen lucht. Zet trays niet tegen elkaar of onder een dichte kap zodra ze in het licht staan.
  • Wortelhaartjes zijn geen schimmel. Fijne witte pluisjes rond de worteltjes verdwijnen als je nevelt. Schimmel zit als grijswit spinrag over zaad en stengels en ruikt muf.
  • Twijfel, niet eten. Ruikt of oogt een tray niet goed, gooi hem weg, spoel schoon en begin opnieuw.

Oogsten, eten en bewaren

Microgreens zijn op hun best op de dag dat je ze knipt: over soep, op brood met olijfolie, door een salade of naast een kom rijst. In een bakje met een droog keukenpapiertje blijven ze een paar dagen goed in de koelkast. Na de oogst spoel je de tray en begin je opnieuw met schoon substraat.

Burger met kaas, rode ui, sla en een toef microgreens op een licht bord
Eigen foto: microgreens op een burger.

Heb je meer dan je op kunt? Wat ik zelf doe: overschot drogen in de dehydrator en kraakdroog malen tot poeder, dat ik in capsules vul voor de voorraadkast. Geen gezondheidsbelofte, wel minder weggooien. Hoe dat gaat staat in microgreens drogen tot capsules; de bredere droogroute in mijn complete gids conserveren thuis.

Spullen die ik aanraad

Je hebt weinig nodig: een tray met waterbak, een mat of zaaigrond, zaad met duidelijke herkomst, een plantenspuit, een schaar en een weegschaal. Een lamp pas als je raam tekortschiet.

Mijn scores en kanttekeningen per product staan op de productpagina's: microgreens startersset, herbruikbare kweektrays, zaadmatjes, biologisch zaad, glazen plantenspuit, oogstschaar, weegschaal, houten kweekrek en LED-kweeklamp. Hoe ik een complete hoek opbouw, lees je in microgreens kweekspullen: de setup die ik aanraad, en waar je op let bij een kant-en-klare set in een eerste microgreens-kit kiezen. Affiliate: bij aankoop via bol kan ik commissie ontvangen; jij betaalt niets extra. Meer op affiliate-vermelding.

Kruiden op dezelfde vensterbank

Naast een tray microgreens passen potten basilicum, peterselie en bieslook: zelfde licht, ander ritme. Microgreens knip je één keer, potkruiden oogst je maanden. Hoe je dat aanpakt staat in vensterbankkruiden kweken, en drogen en bewaren in mijn complete gids kruiden kweken, drogen en bewaren. Een kweker verrassen? Kijk in de cadeaugids voor natuurliefhebbers of de cadeauhelper.

Alles over microgreens op deze site

Veelgestelde vragen

Wat zijn microgreens?

Microgreens zijn jonge groente- en kruidenplantjes die je oogst zodra de eerste echte blaadjes verschijnen, meestal 6 tot 14 dagen na het zaaien. Je kweekt ze dicht op elkaar in een tray met een kweekmat of dunne laag grond, in het licht, en je eet stengel en blad, niet de wortel.

Hoeveel zaad heb je nodig per tray?

Voor een standaard tray van 25 bij 50 centimeter is ongeveer 30 gram radijs, 25 gram broccoli of rode kool en 12,5 gram rucola een goed startpunt. Grote zaden gaan veel zwaarder: rond 175 gram zonnebloem en 225 gram erwt. Weeg zaad af en stel na je eerste tray bij; de microgreens zaadcalculator rekent het uit voor jouw traymaat.

Moet je microgreens-zaad eerst weken?

Alleen grote, harde zaden. Erwt en zonnebloem week je 8 tot 12 uur in water, daarna gooi je het weekwater weg en laat je het zaad uitlekken. Kleine zaden zoals radijs, broccoli en rode kool hoeven niet, en slijmvormende zaden zoals rucola, mosterd en basilicum week je juist niet.

Heb je een kweeklamp nodig voor microgreens?

Op een lichte zuid- of westvensterbank lukt het van voorjaar tot begin november vaak met daglicht. Krijgen je plantjes lange, slappe stengels of leunen ze sterk naar het raam, dan helpt een LED-kweeklamp op ongeveer 15 tot 30 centimeter boven het blad, op een timer zodat daglicht en lamp samen rond 12 tot 16 uur uitkomen. Dat speelt vooral van half november tot half februari en op een noordraam. Meer in kweeklamp op de vensterbank in de herfst.

Witte pluisjes op de tray: is dat schimmel?

Meestal niet. Fijne witte pluisjes rond de worteltjes zijn wortelhaartjes; ze verdwijnen even als je zacht nevelt. Schimmel zit als grijswit spinrag over zaad en stengels, ruikt muf en verdwijnt niet bij nevelen. Dan zaai je de volgende keer dunner, geef je minder water en zorg je voor meer lucht rond de tray.

Groeien microgreens terug na het knippen?

Meestal niet. De meeste soorten knip je één keer, vlak boven de mat; daarna spoel je de tray en begin je opnieuw met schoon substraat en nieuw zaad. Erwtenscheuten geven soms nog een kleinere tweede snede als je boven het onderste blaadje knipt.

← Terug naar start